Ακολουθεί η σφοδρή κακοκαιρία Goretti τη σπείρα Fibonacci; Ο Θοδωρής Κολυδάς εξηγεί το «μυστήριο»
Viral έχει γίνει μια δορυφορική εικόνα της κακοκαιρίας που πλήττει την Ευρώπη, δείχνοντας ότι ο σχηματισμός της ακολουθεί τη γνωστή σπείρα.
Συναγερμό έχει σημάνει στη δυτική Ευρώπη η κακοκαιρία Goretti, που επηρεάζει με σφοδρούς ανέμους, βροχές αλλά και χιονοπτώσεις μεγάλο μέρος της Βρετανίας και της Γαλλίας.
Η αποτύπωση του βαρομετρικού χαμηλού στον δορυφορικό χάρτη είναι εντυπωσιακή. Τον γύρο του διαδικτύου κάνει όμως μια εικόνα από το βαρομετρικό της κακοκαιρίας και σχεδιασμένη πάνω του τη γνωστή σπείρα της ακολουθίας Fibonacci.
Σχολιάζοντας αυτήν την εικόνα, ο Θοδωρής Κολυδάς, τονίζει σε κείμενό του, ότι η κακοκαιρία Goretti, πέρα από τα ισχυρά φαινόμενα που προκάλεσε, «ξεχωρίζει και για την εντυπωσιακή ‘καθαρή’ σπειροειδή δομή της».
«Η Goretti είναι ένα τυπικό αλλά ιδιαίτερα καλά οργανωμένο εξωτροπικό χαμηλό. Στον δορυφόρο εμφανίστηκε με όλα τα κλασικά χαρακτηριστικά: το ‘κόμμα’ νεφών γύρω από τον πυρήνα και τις σπειροειδείς ζώνες νεφών και βροχών μετωπικές ταινίες που τυλίγονται σταδιακά γύρω από το κέντρο
Δεν συμβαίνει αυτό σε κάθε κακοκαιρία. Πολλά συστήματα είναι ασύμμετρα, ‘σπασμένα’ ή παραμορφωμένα. Η Goretti, όμως, για αρκετές ώρες βρέθηκε σε περιβάλλον που της επέτρεψε να οργανωθεί σχεδόν ιδανικά. Και γι’ αυτό ακριβώς ήταν τόσο εντυπωσιακή οπτικά. Η σπειροειδής μορφή δεν είναι τυχαία.
Σε ένα βαρομετρικό χαμηλό ο άνεμος δεν κατευθύνεται ευθεία προς το κέντρο, καμπυλώνεται λόγω της περιστροφής της Γης και, κοντά στο έδαφος, η τριβή τον αναγκάζει να ‘μπαίνει’ προς το χαμηλό.
Το αποτέλεσμα είναι μια ροή που στρίβει και συγκλίνει ταυτόχρονα. Όταν σε αυτό προστεθούν οι θερμοκρασιακές αντιθέσεις και η υποστήριξη από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, τα νέφη αρχίζουν να τυλίγονται σε σπειροειδείς ζώνες. Με απλά λόγια η σπείρα είναι ο πιο ‘οικονομικός’ τρόπος για να μεταφερθεί ενέργεια και υγρασία γύρω από ένα χαμηλό», εξηγεί ο μετεωρολόγος.
«Η ομορφιά δεν εξηγεί τον κίνδυνο»
«Η σπείρα Fibonacci –ή πιο σωστά η χρυσή σπείρα– είναι μια μορφή λογαριθμικής σπείρας. Παρόμοιες σπείρες εμφανίζονται συχνά στη φύση: σε φυτά, κοχύλια, γαλαξίες. Και ναι, πολλές φορές και στην ατμόσφαιρα. Όμως χρειάζεται προσοχή καθώς η ατμόσφαιρα δεν ‘υπακούει’ στη Fibonacci. Δεν υπάρχει φυσικός νόμος που να επιβάλλει συγκεκριμένη μαθηματική αναλογία σε ένα χαμηλό. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι συστήματα που περιστρέφονται, ενισχύονται και διατηρούν παρόμοια δομή σε διαφορετικές κλίμακες, παράγουν φυσικά σχήματα που μοιάζουν με λογαριθμικές σπείρες. Η ομοιότητα είναι πραγματική. Η αιτία, όμως, είναι η δυναμική της ροή - όχι τα μαθηματικά.
Οι επικαλύψεις τύπου Fibonacci είναι εντυπωσιακές και χρήσιμες επικοινωνιακά. Μας βοηθούν να δούμε τη γεωμετρία της ατμόσφαιρας. Κρύβουν όμως και μια παγίδα: να πιστέψουμε ότι η ομορφιά εξηγεί τον κίνδυνο. Η Goretti δεν είναι επικίνδυνη επειδή είχε ωραίο σχήμα. Είναι επικίνδυνη επειδή: είχε πολύ ισχυρό πεδίο ανέμου έντονη μεταφορά ενέργειας και δυναμική υποστήριξη από την ανώτερη τροπόσφαιρα. Και εδώ υπάρχει κάτι που αξίζει να θυμόμαστε: πολλές φορές τα πιο συμμετρικά και «καλοσχηματισμένα» συστήματα είναι και τα πιο ισχυρά», σημειώνει ο Θοδωρής Κολυδάς.
